En alles begint weer van vooraf aan: Eerste Kamer kraakt wetsbesluit privatisering bouwtoezicht

Denk je na twintig jaren van kritiek, discussie en ‘hysterisch’ gelobby alles gehad te hebben, begint de polonaise van gepuf en gesteun op en over de Wet kwaliteitsborging voor het bouwen weer van vooraf aan. Dit ‘feest’ van privatisering en betere bouwkwaliteit kan echter nog lang niet beginnen.

Bergafwaarts. Sinds de Wet kwaliteitsborging voor het bouwen (Wkb) vorig jaar mei werd aangenomen, gaat het bergafwaarts met de voortgang van deze wet die de bouwkwaliteit omhoog zegt te schroeven. Corona kreeg dit voorjaar de schuld van alles, maar een beetje kenner van deze wet weet dat het uitstel helemaal niets met een of andere pandemie te maken heeft.

Geen bouwer wil proefdraaien
Geen bouwer wil proefdraaien
En gemeenten ook nauwelijks
Geen bouwbedrijf of gemeente is te porren voor een proefproject en die zijn echter wel nodig om ervaring op te doen. Zonder proefproject komen we er namelijk nooit achter of de Wkb gaat doen waarvoor die is bedacht, namelijk een slimmere manier van toezicht houden op bouwers, een beter beschermde consument en minder bouwfouten.

Bestuursakkoord als onneembare hobbel
Het staat allemaal vastgelegd in het Bestuursakkoord dat minister Ollongren sloot met de koepelvereniging van gemeenten, de VNG, om deze wet vorig jaar mei in veilige haven te brengen. Of liever gezegd: door de Eerste Kamer. Bijna twee jaar daarvoor was dát haar demissionaire voorganger Ronald Plasterk niet gelukt. De senaat liet zich toen waarschuwen door advocaten, hoogleraren bouwrecht en de Onderzoeksraad voor de Veiligheid die stuk voor stuk aangaven, dat de Wkb de bouwwereld echt niet veiliger zal maken.

Met het Bestuursakkoord leek de minister ijverig en voortvarend door te kunnen pakken, maar ruim een jaar later blijkt juist het tegenovergestelde. Vorige maand klom de VNG in de pen toen Ollongren had verteld hoe het toekomstige plaatje van bouwtoezicht, kwaliteitsborgers, vergunningen, een toelatingsorganisatie en risicoanalyses eruit komt te zien.

Gehakt van de voorstellen
Gemeenten waren furieus en voelden zich nog net niet belazerd. Kort gezegd maakten ze gehakt van de voorstellen. Van de afspraken die zijn vastgelegd in het Bestuursakkoord is, in hun ogen, maar weinig over. Grote zorgen zijn er over de inkomsten, de taken én de uiteindelijke bouwkwaliteit. Die gaat volgens wethouders niet omhoog met deze Wkb, maar juist omlaag.

Nu blijkt dat de Eerste Kamer die ongerustheid deelt. In een brief van tien pagina’s vol zorgen en vragen, eisen de VVD, het CDA, de PvdA en de PVV binnen vier weken opheldering van minister Ollongren. Vooral de kritische inbreng van de VVD is opvallend omdat de liberalen zich juist altijd uitgesproken voorstanders toonden van dit stukje nieuwe wetgeving.

‘Woonconsument en bouwers worden hier de dupe van’
De VVD snapt niet dat de minister afspraken niet nakwam en vreest met gemeenten voor grote financiële risico’s. Het CDA, eigenlijk nooit fan geweest van de Wkb, maakt zich ongerust over bureaucratische taferelen, dubbelwerk en een gebrek aan private kwaliteitsborgers. De

Hoe de Wet drie jaar geleden strandde in de Eerste Kamer
Hoe de Wet drie jaar geleden strandde in de Eerste Kamer
Lees hier over Nacht van Greetje
christendemocraten zijn bang dat woonconsumenten daar de prijs van gaan betalen en zeggen zich te ontfermen over het lot van bouwbedrijven.
Kort gezegd stelt het CDA dat de wet het vraagstuk niet oplost, maar juist ingewikkelder maakt door de komst van extra rollen in de keten, zoals de toelatingsorganisatie en de kwaliteitsborgers. De PvdA komt vooral op voor gemeenten en vreest dat de wet het werk van gemeenten, die een toezichtstaak blijven houden als bevoegd gezag, onmogelijk maakt.

Het zit de Wkb niet mee
Minister Ollongren zal binnen vier weken reageren. Of ze het besluit gaat aanpassen zal dan blijken. Eigenlijk zou de wet die al vaker vertraging opliep begin 2021 ingaan. Begin 2022 is al genoemd als nieuwe invoerdatum, maar of dat haalbaar is, valt te bezien. Het CDA wil in elk geval dat de minister alle partijen dan opnieuw bij dat besluit betrekt.

Ook wetgevingsdeskundigen wagen tot de dag van vandaag te betwijfelen of de Wkb de bouwkwaliteit verbetert. Een van hen is Evelien Bruggeman, directeur van het Instituut voor Bouwrecht. In een interview met Cobouw zei zij begin dit jaar dat de wet de boel niet eenvoudiger zal maken, maar ingewikkelder. Klaas Mollema, tot voor kort voorzitter van de Raad van Arbitrage, voorspelde in Cobouw dat de wet een bron van bouwconflicten zal worden. Bouwadvocaat Hans Tuit vindt dat de kwaliteit van nieuwe bouwregels en -wetten al jaren achteruitgaat.

https://www.cobouw.nl/bouwbreed/nieuws/2020/06/en-alles-begint-weer-van-vooraf-aan-eerste-kamer-kraakt-wetsbesluit-privatisering-bouwtoezicht-101285742

Legeskorting kwaliteitsborging 2020

Rowiq Advies heeft recent weer de lijst met gemeenten gepubliceerd die legeskorting geven voor projecten onder kwaliteitsborging. Ten opzichte van 2019 is één gemeente gestopt met korting en zijn er twaalf bijgekomen. In totaal geven nu 44 gemeenten korting indien een project onder kwaliteitsborging wordt uitgevoerd. De hoogte van korting varieert: van 10% bij een groot aantal gemeenten tot werkelijke kosten bij onder meer Horst aan de Maas en Eindhoven.

Een overzicht van de betreffende gemeenten is te zien in onderstaande kaart (klik op een € voor meer informatie) of via de website van Rowiq Advies. Meer informatie over de spelregels bij proefprojecten vindt u via de link Proefprojecten

(Bron: stichting IBK)

 

Centrale marktplaats voor proefprojecten kwaliteitsborging gelanceerd!

Om ervaring op te doen met de Wet kwaliteitsborging voor bouwen (Wkb) is het noodzakelijk om te weten welke expertise, waar beschikbaar is. Een plek voor uitwisseling van deze informatie ontbrak echter. De Vereniging voor Nederlandse Gemeenten (VNG) heeft daarom, in samenwerking met het Instituut voor Bouwkwaliteit (iBK), een centrale marktplaats voor vraag en aanbod van proefprojecten Wkb gelanceerd. De marktplaats is te vinden via de website van iBK.

Met deze centrale marktplaats, hopen VNG en iBK te bereiken dat relevante spelers binnen de Wkb (aannemers, kwaliteitsborgers en initiatiefnemers) elkaar sneller kunnen vinden. Gemeenten krijgen zo goed zicht op welke kwaliteitsborgers en bouwers er in hun regio actief zijn. Aannemers zien voor welk soort project, welke kwaliteitsborger en welk instrument beschikbaar zijn. En kwaliteitsborgers kunnen hun bedrijfsstrategie waar nodig aanpassen.

Aanmelden van proefprojecten verloopt via de website van de VNG

(Bron: stichting IBK).

Omgevingshuis aangesloten bij EPOS om sneller aanvragen af te handelen.

Per 18 februari 2020 heeft Omgevingshuis zich gecommitteerd aan de snel service formule van de gemeente Staphorst en helpt zij particulieren en bedrijven binnen de gemeente Staphorst met het sneller en efficiënter verkrijgen van een omgevingsvergunning.

EPOS staat voor Efficiënte Procesinrichting Omgevingsrecht Staphorst. EPOS is de nieuwe werkwijze van de gemeente Staphorst en beoogt een efficiënter proces voor het aanvragen van een omgevingsvergunning of een bestemmingswijziging voor alle bouwplannen die (nog) niet in het huidige bestemmingsplan passen.

Kenmerkend voor EPOS is de taak- en rolverdeling van betrokkenen. De initiatiefnemer (inwoner of bedrijf) met een (ver)bouwplan, is zelf verantwoordelijk voor het realiseren ervan. Hiervoor huurt hij een professional in. Deze helpt bij het maken van een plan en het indienen van een goede aanvraag. De gemeente faciliteert hierbij met het beschikbaar stellen van de ruimtecoach 

(Bron website gemeente Staphorst).

 

Gezocht: Zzp-ers in de fysieke leefomgeving die particulieren en bedrijven willen ondersteunen in Omgevingsloket (OLO).

Met Omgevingscoach helpen we particulieren en bedrijven in het omgevingsrecht, meer informatie vind je op www.omgevingscoach.nl.

Ben je een zzp-er en werkzaam bij, namens of voor de overheid en heb je nog wat ruimte om je expertise te benutten, dan verneem ik graag je reactie.

Ook als ambtenaar in vaste dienst bij een gemeente, waterschap , provincie of omgevingsdienst kun je reageren.

Door je als zzp-er in te zetten voor bv 2-4 uurtjes in de week naast je bestaande baan, kun je op een leuke manier eens aan de andere kant van de tafel zitten.

Een mooie bijverdienste en richting de Omgevingswet erg welkom om ervaring op te doen als juist aanvrager of gemachtigde in het omgevingsrecht.

Omgevingshuis zal je hierbij vragen een integriteitsverklaring en onder andere een onafhankelijkheidsverklaring te ondertekenen en dit uiteraard ook met je werkgever te bespreken.

Met behulp van Mijn Omgevingshuis sturen we er ook op dat vragen en opdrachten automatisch altijd “buiten” de organisatie van je werkgever plaats vinden.

We zijn van mening dat het opdoen van een andere ervaring, ten alle tijde volledig integer plaats moet vinden.

Mvg, Wymer Bloemhof,
recruiter Projectbureau Omgevingshuis.

Wet Kwaliteitsborging aangenomen

De wet kwaliteitsborging voor het bouwen is zojuist door een ruime meerderheid in de Eerste Kamer aangenomen. Alleen het CDA, de ChristenUnie, de PVV en de SP stemden tegen.

Minder bouwfouten. En als er na oplevering toch nog gebreken aan het licht komen, wordt het voor huizenkopers makkelijker om bouwers aansprakelijk te stellen. Dat is heel kort gezegd de bedoeling van de Wet kwaliteitsborging voor het bouwen. De omstreden, beladen en veelbesproken wet is zojuist in de Eerste Kamer aangenomen.

Die meerderheid kwam zeker niet vanzelf, maar hing de afgelopen dagen wel al in de lucht. Niettemin moet de overwinning zoet als vruchten smaken voor minister Ollongren. De weg ernaartoe was namelijk lang. Exemplarisch voor de bouw misschien. Was alles goed gegaan, dan was er op 4 juli 2017 al gestemd, het proces liep echter vertraging op.

Draagvlak

Op die zomerse dag in 2017 waren de ‘wolken’ donker. Alsof heel Nederland in gedachte was bij een net ingestorte parkeergarage en een Londense toren die in de brand was gevlogen. Het bouwtoezicht privatiseren?, weet wat daarvan komt, terwijl van echte privatisering niet echt sprake was en is.

Toch werd de stemming destijds aangehouden. Onder het mom van ‘te ingewikkeld’ en ‘iets te weinig draagvlak’. Nou ja iets, zeg maar heel veel iets te weinig.

Oud-minister Plasterk kan erover meepraten. En CDA-senator Greetje de Vries ook. De zus van een bouwdirecteur voerde toen de oppositie aan. Met Elco Brinkman, fractievoorzitter van het CDA en oud-voorzitter van Bouwend Nederland aan haar zijde. Vandaag was hij afwezig. Een slechte verliezer, zou je kunnen zeggen.

Het wetsvoorstel werd vandaag, op deze zonnige 14 mei in 2019, namelijk met een ruime meerderheid aangenomen. Van de VVD. D66, de SGP en de PvdA was al bekend dat ze de minister zouden steunen, vandaag kwam daar flinke steun bij. Van de OSF, van GroenLinks, van de Partij voor de Dieren en zelfs van 50PLUS, de partij voor ouderen, die in de Tweede Kamer nog juist tegensputterde.

Hysterisch

“Ministers die presteren, moet je belonen”, verklaarde fractievoorzitter Jan Nagel zich nader. Hij doelde op extra gebouwmaatregelen voor ouderen die minder zelf redzaam zijn bij brand, die de minister, voor hem en zijn leeftijdsgenoten, onlangs in petto beloofde.

Nee, van het verzet is nog nauwelijks iets over. En dat is knap. Knap werk van de minister, iedere bouwregeldeskundige die dit taaie dossier gevolgd heeft, zal dat beamen. De lobby rondom dit historische wetsvoorstel was veel vaker dan zelden hysterisch. Niet alleen oud-minister Blok vond dat.

Pakkans

Een historische dag voor de bouw? Ja. Er gaat veel veranderen, al geldt deze wet aanvankelijk alleen voor simpele bouwwerken zoals woningen:  geen parkeergarage zal hier voorlopig ‘last van hebben’. Dat geldt ook voor infrastructurele werken of andere complexe gebouwen, pas later komen daar soortgelijke regels voor.

Maar consequenties zijn er wel. Zo zullen bouwers vanaf 1 januari 2021 moeten aantonen dat ze bouwen volgens de regels van het Bouwbesluit. Volstaat nu een vergunning, straks moet je alles vastleggen. In een zogeheten opleverdossier moet de bewijslast zijn verzameld.

Dat leidt tot een betere bouwdiscipline, geloven voorstanders, waar anderen extra rechtszaken voorspellen.

Bij fouten die na oplevering aan het licht komen, is de pakkans van bouwers straks ook groter. En dat is hard nodig, volgens onder meer Vereniging Eigen Huis.

Vieren, misschien een glaasje champagne, het glas zal geheven worden bij ambtenaren en kwartiermakers. Maar lang nagenieten is er niet bij. De komende tijd moet er veel gebeuren. Een nieuwe toelatingsorganisatie moet opgetuigd, honderden kwaliteitsborgers moeten opgeleid.

Hoe heilig is 2021? 

Overigens kan het ook nog zo zijn dat de wet later ingaat. Bijvoorbeeld als uit nieuwe experimenten blijkt dat de sector niet klaar is voor het nieuwe stelsel, zoals is afgesproken in het Bestuursakkoord dat de minister met gemeenten sloot. Dat Bestuursakkoord lijkt een gouden greep.

Een uur na de stemming in de Eerste Kamer komen de eerste reacties binnen. De Aannemersfederatie (AFNL) vindt het goed dat het wetsvoorstel is aangenomen.

“Hoewel de wet niet perfect is, staat de AFNL achter de uitgangspunten. De huidige situatie was niet houdbaar en vroeg om een oplossing.”

Volgens de AFNL biedt de wet “bonafide bedrijven kansen” en “vakmanschap zal meer waardering krijgen.” Een hogere pakkans, dat lijkt de AFNL niet te deren. “Wij lopen niet weg voor de verhoogde aansprakelijkheid.”

Minister Ollongren speekt over een belangrijk moment. “Na jaren debat is er nu brede parlementaire steun voor een nieuw stelsel. Daarmee krijgen consumenten het bouwwerk waar ze recht op hebben en kunnen veiligheidsincidenten beter worden voorkomen.”

“Ze kreeg het absoluut niet cadeau”, geven Haagse bronnen aan. “Achter de schermen heeft de minister veel werk verricht.”

Uiteindelijk is de wet aangenomen met 42 stemmen voor en 33 stemmen tegen. Minister Ollongren was tijdens de stemming in New York voor een handelsmissie over smart cities.

BRON COBOUW

E-book Invoeringswet van de Omgevingswet

Aan dit uitbreidbare e-book over de Invoeringswet van de Omgevingswet worden de komende tijd thematische hoofdstukken toegevoegd. Het meest recente hoofdstuk staat daarbij vooraan.

 ienm-e-book-invoeringswet.pdf

Lees meer

VNG: wetsvoorstel Wkb nu onduidelijk en onuitvoerbaar?

In een brief aan de Tweede Kamer stelt de VNG dat het voorliggende wetsvoorstel kwaliteitsborging nog aanpassing behoeft om goed te kunnen werken. De VNG is vooral ongerust over de rol van de gemeente. In het huidige wetsvoorstel zou de gemeente bij het ontbreken van een verklaring van een kwaliteitsborger moeten handhaven tegen de nieuwe eigenaar zonder informatie over de problemen die er zijn.

Lees meer